Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej (OLIOC) na lata 2025–2026, przyjęty 27 maja 2025 roku, to kluczowy instrument finansowy mający na celu realne wzmocnienie bezpieczeństwa lokalnych społeczności. W 2025 roku województwo pomorskie otrzymało na ten cel ponad 283 mln zł, z czego samorządy zdołały zagospodarować 85% środków. Dane dla powiatu malborskiego pokazują jednak ogromne dysproporcje – od 100% wykonania w gminie Miłoradz, po zaledwie 65,70% w samym Malborku.

W powiecie malborskim niemal wszystkie samorządy powiatowe rozliczyły dotacje niemal w całości:

Magistrat w Malborku tłumaczył niskie wykonanie oszczędnościami przetargowymi oraz brakiem dostępności specjalistycznego sprzętu, takiego jak pompy czy kontenery. Jednak głosy płynące z przestrzeni publicznej sugerowały, że inne gminy miały po prostu mniejsze kwoty do wydania. Aby zweryfikować tę tezę, sprawdziliśmy realizację budżetów OLiOC w miastach o zbliżonym potencjale demograficznym i podobnej skali dotacji. Wybraliśmy Kwidzyn (około 38 tys. mieszkańców), Chojnice (około 40 tys. mieszkańców) oraz Lębork (około 35 tys. mieszkańców). Sprawdziliśmy również, jak poradzili sobie z wydatkami nasi sąsiedzi - Sztum i Nowy Dwór Gdański.

Kwidzyn: Inwestycje w partnerstwie i technologię

Miasto Kwidzyn otrzymało od Wojewody Pomorskiego 3 335 412,85 zł. Samorząd postawił na współpracę – aż 2,5 mln zł przekazano Starostwu Powiatowemu na budowę magazynu rezerw i stanowiska kierowania. Z pozostałej części (ponad 835 tys. zł) Kwidzyn wydał blisko 99% środków.

• Na co wydano pieniądze? Zakupiono m.in. agregat 130 kW, kamery termowizyjne, zestawy AED, namioty logistyczne i medyczne oraz ubrania specjalne dla strażaków.
• Plany na 2026: Miasto chce finansować dokumentację projektową schronów i modernizację piwnic szkolnych na miejsca doraźnego schronienia.

Chojnice i Lębork: Skuteczność powyżej 90%

W Chojnicach, przy dotacji rzędu 3,49 mln zł, wydatkowano 3,32 mln zł. Pieniądze poszły na zakup magazynu oraz szkolenia dla OSP. W 2026 roku miasto planuje przystosowanie Szkoły Podstawowej nr 8 do celów schronowych.

Z kolei Lębork otrzymał 2 874 070,98 zł i wykorzystał z tego ponad 2,7 mln zł.

• Cele: Doposażenie jednostek obrony cywilnej, zapewnienie ciągłości dostaw energii i wody oraz rozbudowa miejskiego systemu łączności.

Nowy Dwór Gdański i Sztum: Sąsiedzi dają przykład

W Nowym Dworze Gdańskim realizacja programu była niemal wzorcowa – z 3,17 mln zł dotacji wydano 3,16 mln zł. Za te środki kupiono m.in. koparko-ładowarkę, lekki pojazd ratowniczo-gaśniczy, agregat 64 kW oraz sprzęt przeciwpowodziowy.

Sztum, mimo mniejszej dotacji (1,41 mln zł), zrealizował szeroką listę zakupów, wydając ponad 1,12 mln zł.

• Najważniejsze zakupy: Przyczepa do transportu wody pitnej (6000 l), mobilna stacja uzdatniania wody, 15. agregatów prądotwórczych oraz aż 61 tysięcy worków na piasek.
• Wizja na przyszłość: Adaptacja magazynu OLIOC i dokumentacja budowy schronu.

Podsumowanie finansowe (Wydatki do końca 2025 r.)

*W Kwidzynie zsumowano 2,5 mln zł przekazane powiatowi oraz 823,5 tys. zł wydatkowane bezpośrednio przez miasto.

Analiza pokazuje, że choć problemy z dostępnością sprzętu istniały, większość porównywanych miast o podobnej wielkości poradziła sobie z nimi znacznie efektywniej niż Malbork, przekraczając próg 90% wydatkowania przyznanych funduszy.

Program OLIOC pokazuje, że skuteczna realizacja wymaga nie tylko przyznanych środków, ale również sprawnego planowania, dostępności sprzętu i szybkiego reagowania na potrzeby inwestycyjne.